Lợi nhuận thấp đe dọa sự phát triển của cây cà phê

Cà phê là loại mặt hàng mang lại nhiều lợi nhuận nhưng lại chủ yếu là lợi nhuận cho các thương hiệu lớn. Ngược lại những người nông dân trồng cây cà phê lại đang phải đối mặt với tình trạng giảm sút lợi nhuận.

• Thị trường cà phê Châu Á khôi phục
• Các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường cà phê
• Vấn nạn cà phê giả tại Việt Nam

Theo Tổ chức cà phê quốc tế (ICO), người trồng cà phê trên khắp thế giới đang đối mặt với doanh thu ít ỏi từ thu hoạch cà phê trong lúc chi phí ngày càng leo thang.

Theo báo cáo mới nhất của ICO, những quốc gia trồng nhiều cà phê trên thế giới còn đang bị lỗ. Khiến người dân chuyển dần sang các loại cây trồng mới có hiệu quả kinh tế cao hơn. Điều này đe doạ đến khả năng cung không đáp ứng đủ nhu cầu thế giới ngày càng tăng.

Tình trạng thua lỗ hoặc ít lợi nhuận đang diễn ra ở khoảng 70 quốc gia. Chỉ có những quốc gia xuất khẩu hàng đầu như Việt Nam, Brazil hay Colombia mới có khả năng trụ vững. Việc sản xuất tập trung cũng đồng nghĩa với việc người tiêu dùng ít có lựa chọn. Doanh thu cà phê gặp sức ép cũng do hai vấn đề - giá cà phê và thị phần bán lẻ thấp.

Chỉ trong còng 18 tháng, chỉ số giá cà phê của ICO đã thấp hơn mức trung bình trong 10 năm qua 1,37 USD mỗi pound. Sản lượng lớn nhờ thời tiết thuận lợi, tăng diện tích trồng cùng với một số đồng nội tệ bị định giá thấp so với USD khiến giá cà phê giảm sâu. Trên thực tế, chỉ số giá hiện nay không thay đổi so với khi bắt đầu năm 2000.

Bên cạnh đó, trong 200 tỷ USD trên thị trường bán lẻ, người nông dân chỉ nhận được 15 tỷ USD, theo thống kê của liên đoàn người trồng cà phê Columbia. Trong khi đó, chi phí sản suất như nhân công, phân bón, thuốc trừ sâu lại tăng giá liên tiếp. Tại El Savador, nông dân trông cà phê lỗ nhiều nhất trong thập kỷ vừa rồi trong khi Costa Rica cũng không có lãi trong ba năm vừa qua.

Thay đổi khí hậu, cây cà phê bị lão hóa cũng như việc lợi nhuận liên tục giảm khiến thế hệ trẻ ngày càng ngại làm nông nghiệp. Dù ngành công nghiệp cà phê vẫn là một ngành mang lại nhiều doanh thu nhưng lại phân phối quá ít đến người nông dân.

Thua lỗ liên tiếp cũng làm người trồng cà phê hạn chế đầu tư vào hiện đại hoá cũng như trồng cây mới. Tuỳ vào khí hậu, tuổi đời cây cà phê nằm trong khoảng từ 8-20 năm và việc trồng mới là cần thiết để thích ứng với thay đổi khí hậu, dịch bệnh và sâu bệnh.